ไข่ส้มวิทยา | วันละนิดกับบิทคอยน์ซีรีส์ความรู้ Bitcoin และบล็อกเชนฉบับคนไม่เคยรู้จัก อธิบายด้วยภาษาชาวบ้าน เปรียบเทียบให้เห็นภาพชัด ๆhttps://egg6.imok.day/th-THตอนที่ 1: Bitcoin คืออะไร? (อธิบายแบบคนเพิ่งรู้จัก)https://egg6.imok.day/ep/ep01/https://egg6.imok.day/ep/ep01/อธิบายแบบคนเพิ่งรู้จัก สมุดบัญชีที่ทุกคนถือไว้คนละเล่มหมวดที่ 1: จุดเริ่มต้นและพื้นฐานตอนที่ 2: ใช้เงินก้อนเดิมจ่าย 2 รอบ... ทำได้ไหม? (ปัญหา Double-Spend)https://egg6.imok.day/ep/ep02/https://egg6.imok.day/ep/ep02/ปัญหา Double-Spend ที่แก้ไม่ได้มานานกว่า 20 ปีหมวดที่ 1: จุดเริ่มต้นและพื้นฐานตอนที่ 3: "การขุด" (Mining) คืออะไร? ทำไมทุกคนแย่งกันเป็นผู้จดบัญชีhttps://egg6.imok.day/ep/ep03/https://egg6.imok.day/ep/ep03/ทำไมทุกคนแย่งกันเป็นผู้จดบัญชีหมวดที่ 1: จุดเริ่มต้นและพื้นฐานตอนที่ 4: บิทคอยน์ "เกิด" มาจากไหน? (คำตอบอยู่ที่รางวัลนักขุด)https://egg6.imok.day/ep/ep04/https://egg6.imok.day/ep/ep04/คำตอบอยู่ที่รางวัลนักขุด (Block Reward)หมวดที่ 1: จุดเริ่มต้นและพื้นฐานตอนที่ 5: ทำไมเรียกว่า "บล็อกเชน" (Blockchain) กฎเหล็กที่ปกป้องเงินของคุณhttps://egg6.imok.day/ep/ep05/https://egg6.imok.day/ep/ep05/กฎเหล็กที่ปกป้องเงินของคุณหมวดที่ 1: จุดเริ่มต้นและพื้นฐานตอนที่ 6: ส่งบิทคอยน์หากันยังไง? (เงินของเราคือ 'ตู้เซฟใส่เงิน' ไม่ใช่ตัวเลขในบัญชี)https://egg6.imok.day/ep/ep06/https://egg6.imok.day/ep/ep06/เข้าใจระบบ UTXO (Outputs) และเงินทอนในบิทคอยน์หมวดที่ 1: จุดเริ่มต้นและพื้นฐานตอนที่ 7: เป็นเจ้าของบิทคอยน์ได้ยังไง? (รู้จัก 'กุญแจ 2 ดอก' ที่คุมเงินของเรา)https://egg6.imok.day/ep/ep07/https://egg6.imok.day/ep/ep07/รู้จักกุญแจสาธารณะ (Public Key) และกุญแจส่วนตัว (Private Key)หมวดที่ 1: จุดเริ่มต้นและพื้นฐานตอนที่ 8: "เครือข่ายบิทคอยน์" คืออะไร? (ทำไมไม่มีเซิร์ฟเวอร์กลาง แต่คุยกันรู้เรื่อง)https://egg6.imok.day/ep/ep08/https://egg6.imok.day/ep/ep08/ทำไมไม่มีเซิร์ฟเวอร์กลาง แต่คอมพิวเตอร์ทั่วโลกคุยกันรู้เรื่องแบบ Peer-to-Peerหมวดที่ 2: เครือข่ายและการขุดเจาะลึกตอนที่ 9: "โหนด" (Node) คืออะไร? (ผู้เฝ้ากติกาที่ไม่มีใครจ้างของบิทคอยน์)https://egg6.imok.day/ep/ep09/https://egg6.imok.day/ep/ep09/รู้จักโหนด (Node) คอมพิวเตอร์เฝ้ากติกาที่ทำให้ระบบบิทคอยน์ทำงานได้อย่างเป็นระเบียบหมวดที่ 2: เครือข่ายและการขุดเจาะลึกตอนที่ 10: การขุดเจาะลึก: ธุรกรรมบิทคอยน์ลงสมุดบัญชีได้ยังไง?https://egg6.imok.day/ep/ep10/https://egg6.imok.day/ep/ep10/เจาะลึกขั้นตอนตั้งแต่กดโอน ลอยรอใน Mempool จนกระทั่งนักขุดตอกย้ำลงบล็อกเชนถาวรหมวดที่ 2: เครือข่ายและการขุดเจาะลึกตอนที่ 11: บล็อกเชนเจาะลึก: ไฟล์สมุดบัญชีที่ทั้งโลกถือสำเนาเหมือนกันhttps://egg6.imok.day/ep/ep11/https://egg6.imok.day/ep/ep11/เจาะลึกโครงสร้างไฟล์บล็อกเชน ลายนิ้วมือแฮชที่ผูกต่อกัน และวิธีเป็น Full Node ถือสำเนาด้วยตัวเองหมวดที่ 2: เครือข่ายและการขุดเจาะลึกตอนที่ 12: ผ่าบล็อกดูข้างใน: บล็อกหนึ่ง ๆ มีอะไรบ้าง?https://egg6.imok.day/ep/ep12/https://egg6.imok.day/ep/ep12/ผ่าดูโครงสร้างภายในบล็อก เจาะลึกหัวบล็อก (Block Header) และบทบาทของตัวเลข Nonceหมวดที่ 2: เครือข่ายและการขุดเจาะลึกตอนที่ 13: ความยากในการขุด (Difficulty): ใครคุมให้บล็อกออกทุก 10 นาทีพอดี?https://egg6.imok.day/ep/ep13/https://egg6.imok.day/ep/ep13/กลไกปรับระดับความยากอัตโนมัติทุก 2,016 บล็อก เพื่อรักษาจังหวะการสร้างบล็อกไว้ที่ 10 นาทีหมวดที่ 2: เครือข่ายและการขุดเจาะลึกตอนที่ 14: ธุรกรรม (Transactions) เจาะลึก: ผ่าดูข้างใน เงินไหลจากใครไปหาใครยังไงhttps://egg6.imok.day/ep/ep14/https://egg6.imok.day/ep/ep14/ผ่าดูโครงสร้างธุรกรรมบิทคอยน์ การส่งก้อนเงิน และระบบเงินทอน (Change)หมวดที่ 3: ธุรกรรมและกุญแจดิจิทัลตอนที่ 15: ผลลัพธ์ธุรกรรม (Outputs) เจาะลึก: เงินแต่ละก้อนเกิดมาได้ยังไง แล้ว 'ค่าธรรมเนียม' ซ่อนอยู่ตรงไหน?https://egg6.imok.day/ep/ep15/https://egg6.imok.day/ep/ep15/กำเนิด UTXO จาก Coinbase Transaction และความลับของค่าธรรมเนียมธุรกรรมหมวดที่ 3: ธุรกรรมและกุญแจดิจิทัลตอนที่ 16: ระบบล็อก/ปลดล็อก (Locks) เจาะลึก: กุญแจล็อกที่ติดมากับเงินแต่ละก้อนคืออะไร ทำไมเปิดได้แค่เจ้าของhttps://egg6.imok.day/ep/ep16/https://egg6.imok.day/ep/ep16/เจาะลึกเงื่อนไขใน Script ล็อก และการใช้ Digital Signature ปลดล็อกเงินโดยไม่ต้องโชว์ Private Keyหมวดที่ 3: ธุรกรรมและกุญแจดิจิทัลตอนที่ 17: กุญแจกับที่อยู่ (Keys & Addresses): ต่างกันยังไง ตัวไหนบอกคนอื่นได้ ตัวไหนห้ามบอกเด็ดขาดhttps://egg6.imok.day/ep/ep17/https://egg6.imok.day/ep/ep17/แยกความแตกต่างระหว่าง Private Key, Public Key และ Address และคณิตศาสตร์ทางเดียวที่ผูกทั้งสามตัวเข้าด้วยกันหมวดที่ 3: ธุรกรรมและกุญแจดิจิทัลตอนที่ 18: กุญแจส่วนตัว (Private Keys) เจาะลึก: ตัวเลขสุ่มตัวเดียว ใหญ่แค่ไหน สุ่มยังไงให้ปลอดภัย ทำไมไม่มีใครเดาถูกhttps://egg6.imok.day/ep/ep18/https://egg6.imok.day/ep/ep18/เจาะลึกขนาดตัวเลข 256 บิต ความกว้างของพื้นที่สุ่ม และเหตุผลที่ไม่มีใครสามารถเดากุญแจซ้ำได้หมวดที่ 3: ธุรกรรมและกุญแจดิจิทัลตอนที่ 19: กุญแจสาธารณะ (Public Keys): คำนวณมาจากกุญแจส่วนตัวยังไง ทำไมไปข้างหน้าได้แต่ย้อนกลับไม่ได้https://egg6.imok.day/ep/ep19/https://egg6.imok.day/ep/ep19/เข้าใจการคูณบนเส้นโค้งวงรี (Elliptic Curve Multiplication) และ Compressed Public Keyหมวดที่ 3: ธุรกรรมและกุญแจดิจิทัล